اما و اگرهای بورس نفت

فروش نفت در بورس موجب تخریب بازار شرکت ملی نفت ایران نمی شود

آیا آمریکا می‌تواند صادرات نفت ایران را به صفر برساند؟

عرضه نفت در بورس و ورود بخش خصوصی در بازار جهانی نفت نه تنها باعث آشفتگی و تخریب بازار شرکت ملی نفت ایران در جهان نمی‌شود بلکه منجر به افزایش میزان صادرات نفت کشور خواهد شد.

نسیم آنلاین*:‌ طرح موضوع عرضه نفت در بورس و ورود بخش خصوصی به بازار نفت به عنوان یکی از راهکارهای دور زدن تحریم های نفتی، واکنش های متفاوتی را در بین صاحب‌نظران و مسئولین این حوزه در پی داشت. در این میان برخی کارشناسان با بیان مزایای عرضه نفت در بورس از ضرورت پیاده سازی این روش سخن به میان آورده و برخی دیگر با اشاره به موانع پیش رو معتقد بودند که اجرای این روش نه تنها تسهیل کننده فروش نفت نیست بلکه مشکلاتی را نیز در پی خواهد داشت. یکی از مهمترین انتقاداتی که به ورود بخش خصوصی به بازار نفت وارد شده، موضوع تخریب بازار شرکت ملی نفت ایران در جهان در صورت ورود این بخش است. قبل از پرداختن به این موضوع، ابتدا لازم است توضیحاتی درباره سازوکار بورس نفت داده شود.

با توجه به بازگشت مجدد تحریم‌های نفتی از اواسط آبان ماه، احتمال زیادی وجود دارد که میزان صادرات نفت کشور همانند سال 90 به میزان قابل توجهی کاهش یابد که با توجه به وابستگی درآمدهای دولت به ارز حاصل از خام فروشی نفت تبعات سنگینی برای اقتصاد کشور در پی خواهد داشت. فلذا در این فضا باید از تمامی راهکارهای موجود برای جلوگیری از افت میزان صادرات نفت استفاده کرد که یکی از این راهکارها عرضه نفت در بورس است. در این سازوکار نفت در بورس عرضه شده و شرکت های خصوصی که چابکی و انعطاف‌پذیری لازم برای دور زدن تحریم‌های نفتی را دارند برای فروش نفت کشور در بازارهای جدید اقدام می‌کنند و بدین صورت در زمان تحریم بخشی از نفت کشور از طریق بازاریابی بخش خصوصی به فروش می‌رسد.

اما منتقدان پیاده‌سازی عرضه نفت در بورس معتقدند که ورود شرکت‌های خصوصی به بازار نفت نه تنها باعث افزایش میزان صادرات نفت نخواهد شد بلکه باعث قیمت شکنی و برهم زدن بازار شرکت ملی نفت نیز می‌شود. در واقع منتقدین معتقدند که با اعمال تحریم‌های نفتی، خود نفت کشور تحریم می‌شود نه فروشندگان نفت فلذا تفاوتی نمی‌کند که چه کسی نفت را بفروشد. در نتیجه بخش خصوصی با همه‌ی توانمندی خود نمی‌تواند تحریم‌های نفتی را دور زده و نفت کشور را در بازارهای جدید به فروش برساند؛ فلذا به ناچار وارد بازار شرکت ملی نفت شده و با ارائه‌ی قیمت پایین‌تر به خریداران نفت کشور، مشتریان شرکت ملی نفت را جذب می‌کند که در نتیجه‌ی این پروسه معیوب، نه تنها به ظرفیت صادرات نفت کشور اضافه نمی‌شود بلکه با قیمت‌شکنی، بهای فروش هر بشکه نفت و در نتیجه، میزان درآمدهای نفتی دولت را کاهش می‌دهد.

در پاسخ به این سوال، دو نکته قابل ذکر است:

الف-فروش نفت کشور به دو صورت تک محموله‌ای (Spot) و قرارداد بلندمدت (Term) به فروش می‌رسد. بخش قابل توجهی از خرید نفت کشور توسط پالایشگاه‌های خارجی و در قالب قرارداد بلند مدت صورت می گیرد. در نتیجه، شرکت ملی نفت ایران نباید در مورد امکان حضور بخش خصوصی در بازار این شرکت نگرانی داشته باشد زیرا این امکان وجود دارد که بخش خصوصی صرفا در بازار تک محموله‌ای حضور پیدا کند.

ب- هم چنین اگر فرض کنیم که بخش خصوصی نفت خود را در قالب تک محموله در بازار شرکت ملی نفت ایران بفروشد باز هم درآمدهای نفتی دولت کاهش نخواهد یافت زیرا با توجه به اینکه بخش خصوصی، نفت کشورمان را با قیمت پایین‌تری در بازار عرضه کرده است (اندکی تخفیف نسبت به قیمت فروش رسمی)، مشتریان خارجی به افزایش حجم خرید نفت ایران تشویق می‌شوند و در نتیجه، شاهد افزایش میزان حجم صادرات نفت و درآمدهای حاصله از آن خواهیم بود.

در مجموع به نظر می‌رسد عرضه نفت در بورس و ورود بخش خصوصی در بازار صادرات نفت نه تنها باعث آشفتگی و تخریب بازار شرکت ملی نفت ایران نمی‌شود بلکه منجر به افزایش حجم صادرات نفت کشور و درآمدهای حاصله از آن خواهد شد و عملا جلوی کاهش چشمگیر میزان درآمدهای نفتی دولت در زمان اعمال تحریم های نفتی آمریکا را می‌گیرد.

*- سید احسان حسینی

ارسال نظر

واردات ۱۰ هزار تن فانوس، مژه مصنوعی، ملامین و اره دستی از دوم تیرماه امسال تاکنون!

واردکنندگان کالاهای «ممنوعه» چگونه گمرک را دور زده‌اند؟

وکالت نباید انحصاری باشد

حجت الاسلام نوروزی سخنگوی کمیسیون حقوقی و قضایی مجلس با اشاره به انحصار حرفه وکالت در کشور گفت: باید حضور حقوق‌دانان و فارغ التحصیلان حقوق مملکت، در مسائل حقوقی و قضایی کشور بیشتر شود.

فیلم: ماجرای عجیب FATF در ایران

جلیل محبی در سخنانی در نشست هم‌اندیشی نخبگان با موضوع ابعاد حقوقی، اقتصادی و امنیتی FATF گفت: وقتی جمهوری اسلامی بنا ندارد اطلاعات مالی‌اش را خارجی‌ها بدهد،‌پس چرا عده‌ای به دنبال تصویب CFT و پالرمو هستند!

چگونه با مالیات بر عایدی سرمایه معادلات را به نفع تولید تغییر دهیم؟

ساختار اقتصادی کشور به گونه‌ای است که عموم فعالیت‌های غیرمولد حائز سودهای کلان و مصون از ریسک سرمایه گذاری بوده و در طرف مقابل، تولید با دشواری‌های بسیار و سود ناچیز همراه است. ابزار مالیات بر عایدی سرمایه در چنین شرایطی می‌تواند این معادله را به نفع تولید تغییر دهد.

مهم‌ترین مطالب سرویس

واردات ۱۰ هزار تن فانوس، مژه مصنوعی، ملامین و اره دستی از دوم تیرماه امسال تاکنون!
واردکنندگان کالاهای «ممنوعه» چگونه گمرک را دور زده‌اند؟
اقساط بازگشتی مسکن مهر، سقف بالای سر ۱۳ میلیون روستایی
راهکارهایی برای مقاوم‌سازی بافت فرسوده روستایی
اختصاص ۶۵۳۰۰ میلیارد تومان برای اشتغال‌زایی در بودجه ۹۸
اشتغال‌زایی پایدار  با بهبود فضای کسب‌وکار یا پول‌پاشی؟
مهدی غضنفری وزیر اسبق صنعت، معدن و تجارت
دولت روحانی مرد مقابله با تحریم و شرایط سخت نیست
عدنان موسی‌پور، رئیس کمیسیون صادرات اتاق ایران
تحریم‌های خارجی را دور می‌زنیم با تحریم‌های داخلی چه کنیم؟
داود سوری استاد اقتصاد دانشگاه شریف
توان اجرایی و بار علمی دولت در حال کاهش است
رئیس کمیسیون مدیریت واردات اتاق بازرگانی ایران
گوشت ۹۰ هزار تومانی تقصیر نهادهای نظارتی است
  • پر بیننده‌ترین
  • پر بحث‌ترین